Quan sát cuộc đời giống như xem một cuốn phim, có thể thấy được diễn biến và ý nghĩa của cuốn phim nhờ biết không có mình trong phim nên không khổ vui theo những nhân vật trong đó. Nhưng nếu ai tự đồng hóa mình với nhân vật trong phim thì ngay đó cũng sẽ vui buồn chìm đắm theo họ. Ngã và vô ngã cũng vậy, nếu thấy pháp là ngã thì sẽ trầm luân theo pháp, nếu thấy pháp chỉ là pháp thì còn ai để trầm luân khổ não nữa đâu?
Con tự làm con khổ tâm chứ không phải gia đình. Vì con muốn gia đình hạnh phúc như ý mình nên con mới khổ. Nếu con xem gia đình là môi trường tôi rèn trí tuệ và đạo đức thì chính sự đối nghịch giúp con tôi luyện tốt nhất. Nên mới có câu: “Cảnh khổ là nấc thang cho bậc anh tài, là kho tàng cho những người khôn khéo”
Dù tình yêu thương cao khiết nhất đến đâu vẫn đứng sau trí tuệ. Vì khi yêu thương không hẳn có trí tuệ, nhưng khi có trí tuệ thì liền có lòng yêu thương.
Có trí tuệ mới tự nhiên có từ bi. Cố hành động từ bi mà thiếu trí tuệ thì chỉ hại mình hại người thôi. Trước hết cần soi sáng lại chính mình mới là gốc, còn việc giúp người là ngọn. Như Đức Phật cũng phải tự giác mới giác tha. Gốc ngọn phải đầy đủ mới có thể đơm hoa kết trái cống hiến cho đời được.
Khi nghe pháp thoại, không cần nhớ Thầy đã dạy những điều gì, thậm chí cũng không cần ghi lại, mà quan trọng là sau khi nghe Thầy nói mình phát hiện ra được điều gì mới, mở ra được điều gì, ở góc độ nào, quan trọng chính là ở chỗ đó. Vén ra mây mù để tầm nhìn của mình được mở ra, chứ không phải để thu lượm thêm kiến thức, công thức gì. Không cần thu lượm gì hết. Điều Thầy nói ra là để mở chứ không phải để thu vào, nhớ giùm Thầy nguyên lý đó.
Con nên thận trọng trong việc đánh giá đúng sai. Cái đúng cái sai cứ để hạ hồi phân giải, giống như khi trái cây chưa chính khó kết luận được ngọt chua. Đó là lý do vì sao Chúa nói chớ nên phán xét ai, đợi đến ngày phán xét cuối cùng mới thật sự biết rõ ai công ai tội. “Phán xét cuối cùng” đó chính là sự thể hiện luật nhân quả một cách công bằng và phân minh mà thường được ví von là “lưới Trời lồng lộng tuy thưa mà không lọt”.
Hãy đau khổ cho đến tận cùng đi! Bởi vì bản ngã không đau khổ đến chỗ tuyệt vời thì không thể nào giác ngộ giải thoát. Không phải bản ngã được giải thoát, mà được giải thoát khỏi bản ngã ảo tưởng.
Nên chỉ thương yêu chứ không can thiệp. Can thiệp và khai thị là hai chuyện khác nhau. Khai thị là chỉ bày cho đối tượng thấy ra sự thật, còn can thiệp là bắt đối tượng phải làm theo ý mình. Người đạt đạo tuy khai ngộ cho đời nhưng không động gì đến đời cả. Vì người ấy biết rõ chúng sinh đang tự học chân lý qua nhân quả nghiệp báo nơi chính họ, dù làm sai xấu thì cũng chỉ có nhân quả ấy mới có thể dạy họ thấy ra sự thật để tự điều chỉnh nhận thức và hành vi nơi chính họ mà thôi.
Sám hối là để tâm trở lại thanh tịnh trong sáng chứ không phải để chạy tội. Đã gieo nhân thì phải gặt quả để học ra bản chất cái đúng cái sai, cái tốt cái xấu. Vì vậy sám hối thật sự phải là hành động biểu hiện sự chuyển hóa trong nhận thức do đã thấy ra được nguyên nhân lầm lỗi chứ không phải do lo sợ hậu quả của nó.
Tu học không phải để rèn luyện một thái độ sống khác, một cách nhìn đời khác để không còn bị khổ đau, mà tu học là để thấy ra sự thật về khổ để không còn chạy theo ảo tưởng nữa. Nhờ vậy dù ở trong cảnh khổ tâm vẫn thanh tịnh và an lạc. Tu học theo hướng tránh khổ tìm lạc chính là lẩn tránh sự thật, đó không phải là Chánh Kiến của Đạo Phật.
Các nghi lễ cúng bái, thờ tự, cầu kinh, tụng niệm, nhang đèn, chuông mõ cũng có những lợi ích nhất định nào đó, nhưng hầu hết lại dễ dàng trở thành những ràng buộc mà Đức Phật gọi là giới cấm thủ. Chúng sinh tự khởi vọng mà trói buộc chính mình, cho nên tu học chỉ là cởi bỏ những trói buộc ấy ra thôi.
Khi bạn rèn luyện hay làm mọi việc trong chánh niệm tỉnh giác, thấy rõ việc đang làm như thực, không ảo tưởng, không khái niệm, không tư kiến, thì chỉ còn lại diễn biến của hành động chứ không có cái “Tôi” hành động nào trong đó.
Làm cha mẹ là giúp các con được tự do phát triển theo thiên hướng của chúng, chứ không phải áp đặt mong ước của mình lên cuộc đời các con. Vì vậy làm cha mẹ cũng là thiền, cũng cần thận trọng chú tâm quan sát, lắng nghe và cảm thông tâm tư & nguyện vọng của con trẻ, từ đó phát hiện ra khả năng & thiên hướng của chúng, để có thể hỗ trợ chúng một cách phù hợp. Nếu ai thông suốt được đạo lý trong thử thách này thì cũng tiến rất xa trên con đường giác ngộ.
Từ bi không phải là ra tay cứu vớt người ác vào thiên đàng. Đó là Bi không Trí. Đem người ác vào thiên đàng đó là tình thương dung tục của kẻ ngu, vì hậu quả tất nhiên là... thiên đàng dậy sóng. Từ bi của bậc Trí là chỉ khai thị cho người ác biết rõ nguyên nhân đau khổ mà họ tự làm ra. Nhưng ngay cả việc khai thị cũng phải tùy căn, tùy duyên chứ không phải bất kỳ ai cũng khai thị được.
Khoan nói tới thương yêu ai khác, trước hết phải biết thương yêu chính mình. Hãy rải tâm từ cho chính mình, lắng nghe và thông cảm với những nỗi đau bên trong để giúp thân tâm được mát mẻ dịu dàng. Sự trầm tĩnh, nhẫn nại sẽ giúp tâm nhẹ nhàng thanh thản và ngọt ngào hiền dịu. Sự ngọt ngào ấy sẽ lan tỏa ra xung quanh làm môi trường sống trở nên thật êm đềm thanh thản.
Bồ Tát khi chưa hoàn toàn giác ngộ có khi phải đọa cả vào địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh... phải trải qua vô số sai lầm đủ thứ để học ra toàn bộ sự thật mới giác ngộ được. Nếu các Ngài chỉ biết THIỆN không thôi thì khó có thể giác ngộ toàn bộ sự thật ở đời. Nhiều người cứ nghĩ rằng chỉ cần đạo đức là giác ngộ, trên thực tế người sống rất ư đạo đức vẫn khó có thể giác ngộ, nhưng người giác ngộ thì luôn có đạo đức.
Ái dục chỉ được loại trừ khi thấy ra sự khổ, vì vậy Khổ là một sự thật rất màu nhiệm có khả năng đánh thức cơn mê của cái Ta ảo tưởng. Chưa thấy Khổ thì vẫn chưa thực sự giác ngộ Sự Thật.
Bất kỳ ai sống hướng thượng, vị tha, trong sáng, chân thật và thanh tịnh, người ấy đang theo Đạo Phật, đang qui y Tam Bảo, đang giác ngộ chân lý, cho dù họ chưa hề chính thức làm lễ qui y, hay không đứng trong hàng ngũ Phật giáo. Nhiều người tỏ ra lo ngại mai đây Phật giáo sẽ không còn tồn tại. Riêng Thầy tin rằng chân lý sẽ luôn luôn hiện hữu ở bất cứ nơi đâu cho những ai có mắt để thấy, có tai để nghe và có tâm hồn để thể hội.
Khi mình không khuyên được người thân nghe pháp, không có gì cần lo lắng. Đơn giản chỉ là chưa tới lúc. Ví như người nào thấy đói, tự khắc họ tìm đến thức ăn.
Không phải sống trong thực tại để tránh khổ đau mà để thấy ra ngay ở đó toàn bộ sự thật về chính mình và cuộc sống. Khó khăn thật nhưng không có cách nào khác, vì mọi cách khác càng khó khăn hơn.
