Phẩm Tạp Lục là tập hợp những câu kệ với các chủ đề đa dạng, không cố định vào một nội dung cụ thể. Tuy nhiên, xuyên suốt phẩm này, Đức Phật vẫn nhấn mạnh vào sự lựa chọn khôn ngoan của người tu tập.
Một trong những bài học quan trọng trong phẩm này là nguyên tắc đánh đổi: Đức Thế Tôn dạy rằng nếu nhìn thấy một hạnh phúc lớn hơn nhờ từ bỏ một hạnh phúc nhỏ, bậc trí giả sẽ sẵn sàng buông bỏ cái nhỏ để đạt cái lớn. Ngoài ra, Đức Phật cũng nhắc nhở về việc trân trọng các mối quan hệ thiện lành và sự nguy hiểm của việc không nhìn thấy sự vô thường trong đời sống.
290.
Nhờ từ bỏ lạc nhỏ,
Thấy được lạc lớn hơn.
Bậc trí bỏ lạc nhỏ,
Thấy được lạc lớn hơn.
Nếu bỏ vui nhỏ mà được hưởng vui lớn, kẻ trí sẽ làm như thế.
291.
Gieo khổ đau cho người,
Mong cầu lạc cho mình,
Bị hận thù buộc ràng,
Không sao thoát hận thù.
Gieo khổ cho người để cầu vui cho mình, thì sẽ bị lòng sân hận buộc ràng, không sao thoát khỏi nỗi oán ghét.
292.
Việc đáng làm, không làm,
Không đáng làm, lại làm,
Người ngạo mạn, phóng dật,
Lậu hoặc ắt tăng trưởng.
Việc đáng làm không làm, việc không đáng làm lại làm, những người phóng túng ngạo mạn, thì lậu tập mãi tăng thêm.
293.
Người siêng năng cần mẫn,
Thường thường quán thân niệm,
Không làm việc không đáng,
Gắng làm việc đáng làm,
Người tư niệm giác tỉnh,
Lậu hoặc được tiêu trừ.
Thường quan sát tự thân, không làm việc không đáng, việc đáng gắng chuyên làm, thì lậu tập dần tiêu tan.
294.
Sau khi giết mẹ cha,
Giết hại vua Sát-lỵ,
Giết vương quốc, quần thần
Vô ưu, Phạm chí sống.
Hãy diệt mẹ (ái dục) và cha (kiêu mạn), diệt hai vua dòng Sát-đế-lợi, diệt vương quốc, luôn cả quần thần mà hướng về Bà-la-môn vô ưu.
295.
Sau khi giết mẹ cha,
Hai vua Bà-la-môn,
Giết hổ tướng thứ năm
Vô ưu, Phạm chí sống.
Hãy diệt mẹ (ái dục) và cha (kiêu mạn), diệt hai vua dòng Bà-la-môn, diệt luôn hổ tướng “nghi” thứ năm, mà hướng về Bà-la-môn vô ưu.
296.
Đệ tử Gotama,
Luôn luôn tự tỉnh giác
Vô luận ngày hay đêm,
Thường tưởng niệm Phật-đà.
Đệ tử Gotama, phải luôn tự tỉnh giác, bất luận ngày hay đêm, thường niệm tưởng Phật-đà.
297.
Đệ tử Gotama,
Luôn luôn tự tỉnh giác,
Vô luận ngày hay đêm,
Thường tưởng niệm Chánh pháp.
Đệ tử Gotama, phải luôn tự tỉnh giác, bất luận ngày hay đêm, thường niệm tưởng Đạt-ma (Pháp).
298.
Đệ tử Gotama,
Luôn luôn tự tỉnh giác,
Vô luận ngày hay đêm,
Thường tưởng niệm Tăng-già.
Đệ tử Gotama, phải luôn tự tỉnh giác, bất luận ngày hay đêm, thường niệm tưởng Tăng-già.
299.
Đệ tử Gotama,
Luôn luôn tự tỉnh giác,
Vô luận ngày hay đêm,
Thường tưởng niệm sắc thân.
Đệ tử Gotama, phải luôn tự tỉnh giác, bất luận ngày hay đêm, thường niệm tưởng sắc thân.
300.
Đệ tử Gotama,
Luôn luôn tự tỉnh giác,
Vô luận ngày hay đêm,
Ý vui niềm bất hại.
Đệ tử Gotama, phải luôn tự tỉnh giác, bất luận ngày hay đêm, thường vui điều bất sát.
301.
Đệ tử Gotama,
Luôn luôn tự tỉnh giác,
Vô luận ngày hay đêm,
Ý vui tu thiền quán.
Đệ tử Gotama, phải luôn tự tỉnh giác, bất luận ngày hay đêm, thường ưa tu thiền quán.
302.
Vui hạnh xuất gia khó;
Tại gia sinh hoạt khó;
Sống bạn không đồng, khổ;
Trôi lăn luân hồi, khổ.
Vậy chớ sống luân hồi,
Chớ chạy theo đau khổ.
Xuất gia dứt hết ái dục là khó, tại gia theo đường sinh hoạt là khó; không phải bạn mà chung ở là khổ, qua lại trong vòng luân hồi là khổ. Vậy các ngươi đừng qua lại trong vòng sanh tử luân hồi ấy.
303.
Tín tâm, sống giới hạnh,
Đủ danh xưng tài sản.
Chỗ nào người ấy đến;
Chỗ ấy được cung kính.
Chánh tín mà giới hạnh, được danh dự và thánh tài; người nào được như thế, đến đâu cũng được tôn vinh.
304.
Người lành dầu ở xa,
Sáng tỏ như núi tuyết.
Người ác dầu ở gần,
Như tên bắn đêm đen.
Làm lành thì danh được vang xa, tỏ rạng như Tuyết sơn; làm ác thì mù mịt như bắn cung ban đêm.
305.
Ai ngồi nằm một mình,
Độc hành không buồn chán.
Tự điều phục một mình,
Sống thoải mái rừng sâu.
Ngồi một mình, nằm một mình, đi một mình không mệt mỏi, một mình tự điều luyện, vui trong chốn rừng sâu.