Ở đời mình ghi nhớ một điều cho dầu quả vị Chánh Đẳng Chánh Giác, trí tuệ, báo thân hay là các vị Độc Giác, Thanh Văn hay là đại thí chủ, bậc đại trí, đại hạnh, tất thảy đều giống nhau, mọi thứ do duyên mà có, có rồi phải mất .
Đọc tới đó mới thấy xúc động, biết cái gì rồi cũng vô ngã, vô thường. Nhưng mà mình cũng phải vun bồi pháp thiện để mai này có quả thiện để mà kết thúc sanh tử. Mình có cái bệnh là luôn luôn treo cái Tôi quá lớn. Ngày xưa là nhà, nhan sắc, tài sản, quyền lực, tình yêu, thân quyến của tôi. Tới lúc biết đạo rồi thì trí tuệ, đức hạnh, phước báo của tôi, cái gì cũng của tôi.
Từ góc nhìn của cái tôi, mình thấy cuộc sanh ly tử biệt nào cũng đau lòng, nhưng nếu bằng một cái nhìn khách quan, mình nhìn mình như là mình nhìn một người khác thì nó lại khác đi. Mình tu mình phải có đủ thứ cách nhìn, mình phải có khả năng khi mà mình nhìn mình như là quan sát một người khác thì đó được gọi là Đại Trí. Nhìn người khác như là nhìn mình thì đó là Đại Bi. Rồi một ngày nào đó mình nhìn đúng bản chất của mình, đúng bản chất người khác thì là cái nhìn Tự Tại.
Tôi thường nói: Tu hành là phải có khả năng ở trên nhìn xuống, ở dưới nhìn lên, ở trong nhìn ra và ở ngoài nhìn vào. Người thành tựu bốn kiểu nhìn này mới được gọi là tu tập đúng mức. Học đạo nhiều mà không có bốn cái nhìn này thì coi như chưa tới. Có bốn cách nhìn :
− Ở dưới nhìn lên là phải biết cái chỗ mình tôn trọng, kính ngưỡng, học hỏi, bắt chước.
− Ở trên nhìn xuống là mình phải có khả năng bao dung tha thứ những người thua, kém mình.
− Ở trong nhìn ra là để học hỏi.
− Ở ngoài nhìn vào để khách quan, trung thực.
Thành tựu bốn kiểu nhìn này mới được gọi là một người học đạo và hành đạo. Và có học đạo và hành đạo thì mai này mới có một ngày chứng đạo.
Sư Giác Nguyên
Nguồn: Simsapa