Kinh sách hậu tác sau thời Phật có kể lại rằng trong một buổi khất thực cùng tôn giả Ānanda, đức Thế Tôn đã bằng Phật lực vô lượng cảm hóa một cậu bé đang nặn đất chơi bên đường. Cậu bé nhìn Ngài, thương kính vô bờ mà không biết lấy gì cúng dường. Nhìn lại mớ thành quách bằng đất sét đang dang dở, cậu bé bưng lên một phần và dâng cho Phật với một câu nói chân thành nhất:
− Con cúng dường ngài thứ duy nhất con có và cũng là thứ con yêu thích nhất.
Đức Thế tôn bảo ngài Ānanda đem rải phần đất ấy xuống đoạn đường Ngài sẽ đi qua, và cũng đồng thời cho tôn giả Ānanda biết rằng cậu bé này hai thế kỷ sau sẽ là một đại đế thống nhất toàn cõi Ấn Độ và sẽ có một vai trò không hề nhỏ trong lịch sử Phật giáo với ngoại hiệu là Dhammāsoka (minh quân Mạc Sầu).
Giáo sử cũng cho ta biết rằng chính một nhóm hoàng tộc Thích Ca đã khởi dựng hoàng triều Maurya (tộc Khổng Tước) và vua A Dục là một truyền nhân của thái tổ dòng vua này. Vua vốn là một trong trăm vị hoàng tử của vua Bindusāra và lúc ông còn trong bụng mẹ, bà hoàng hậu đã chiêm bao thấy mình nuốt cả mặt trăng vào bụng. Một cận thần thân tín với bà vốn giỏi chiêm thuật biết ngay hài nhi trong bụng bà sẽ là một đại đế.
Lần đó, vua Bindusāra ra lệnh cho các hoàng tử tùy sức mình mà đem về cho ông món quà theo họ là quý giá nhất rồi cùng về họp mặt trong ngày sinh nhật của ông.
Giữa sự ngạc nhiên tột độ của mọi người, hoàng tử Asoka đã cùng một người nài voi lớn tuổi ngồi trên một con voi cũng già và tay bưng một chiếc nồi gốm đựng cơm trắng.
Được vua cha hỏi ý nghĩa của cách xuất hiện kỳ lạ này, hoàng tử Asoka đã giải thích:
− Con voi là loài thú lớn nhất trên mặt đất này, tuổi tác của voi và của người nài tượng trưng cho kinh nghiệm đáng nể của người lớn tuổi, nồi đất ám chỉ rằng mặt đất là nền tảng sống còn của muôn loài và cơm trắng là thứ tài sản có ý nghĩa sinh tử đối với mọi người. Vàng ngọc có thể thiếu, nhưng không ai có thể thiếu ăn mà sống!
Vua Bindusāra có đến trăm hoàng tử, và hoàng tử Asoka không phải là con cả, nhưng khi nghe Asoka nói vậy, vua nhìn sang mấy món quà trân ngoạn của các hoàng tử khác, ông thầm hiểu chỉ có hoàng tử Asoka mới có tư duy và khẩu khí của một hoàng đế.
Hoàng tử Asoka sau này, sau khi thống nhất Ấn Độ, đã trở thành Phật tử, và thực hiện nhiều việc quan trọng:
− Thỉnh tăng thanh lọc giáo hội, hỗ trợ một ngàn vị La Hán thực hiện cuộc kiết tập kinh điển kỳ ba. Hoàng tử và công chúa của vua có hai vị đi tu chứng La Hán và sang hoằng pháp ở Tích Lan.
− Vua đã cử 9 phái bộ truyền giáo sang các xứ Á Châu (có cả VN) để hoằng dương Phật Pháp.
− Quy tập xá lợi Phật từ các ngôi tháp hư nát về chia nhỏ ra nhiều phần để mọi người thờ phụng khắp nơi, trong và ngoài Ấn Độ.
Chúng ta bây giờ chỉ có một câu để nói về vua Asoka: Nếu không có ông, Phật giáo trên hành tinh hôm nay tuyệt đối không như ta đang nhìn thấy. Đương nhiên nói về các mặt tích cực.
Sư Toại Khanh
Nguồn: Simsapa